Doel of gevolg: opdat, zodat, waardoor

Voorbeelden

1. Wij plannen de controle vroeg, zodat u dezelfde dag de uitslag hebt.

   Bedoeling: zo is het gepland.

2. De lift viel uit, waardoor de bewoners binnen moesten blijven.

   Gevolg zonder bedoeling.

3. Leg de afspraken vast, opdat er later geen discussie ontstaat.

   Formeel doel: opdat.

4. Er viel personeel uit, met als gevolg dat de route is ingekort.

   Het gevolg zwaar aangezet.

Veelgemaakte fouten

• ✗Fout: Hij was ziek, opdat de vergadering niet doorging.

  ✓Goed: Hij was ziek, waardoor de vergadering niet doorging.

  Een gevolg zonder bedoeling draagt waardoor, niet opdat.

• ✗Fout: Wij registreren alles, waardoor wij het later kunnen terugvinden.

  ✓Goed: Wij registreren alles, zodat wij het later kunnen terugvinden.

  Een gepland doel draagt zodat of opdat.

Oefenvragen

Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.

1. 1Vul het gat in.

   Vul het goede verbindingswoord in.

   Wij noteren alles in het dossier, _____ de nachtdienst het kan teruglezen.

   1. Aterwijl
   2. Bzodat
   3. Cdoordat
   4. Domdat
   Toon antwoord

   Antwoord: B Wij noteren alles in het dossier, zodat de nachtdienst het kan teruglezen.

   Het gevolg van het noteren: zodat.

2. 2Vul het gat in.

   Vul het goede verbindingswoord in.

   Zij volgt een cursus _____ haar Nederlands te verbeteren.

   1. Avoor
   2. Bopdat
   3. Czodat
   4. Dom
   Toon antwoord

   Antwoord: D Zij volgt een cursus om haar Nederlands te verbeteren.

   Zelfde onderwerp → om + te.

3. 3Vul het gat in.

   Vul het goede woord in.

   De dosis is verlaagd, met als _____ dat de bijwerkingen afnamen.

   1. Areden
   2. Bdoel
   3. Cgevolg
   4. Doorzaak
   Toon antwoord

   Antwoord: C De dosis is verlaagd, met als gevolg dat de bijwerkingen afnamen.

   Het afnemen gebeurde al: dat is een gevolg, geen doel.

4. 4Vul het gat in.

   Vul het goede woord in.

   De koffer was _____ zwaar dat twee collega’s hem moesten tillen.

   1. Azeer
   2. Bheel
   3. Cte
   4. Dzo
   Toon antwoord

   Antwoord: D De koffer was zo zwaar dat twee collega’s hem moesten tillen.

   Zo … dat: de graad met zijn gevolg.

5. 5Kies de juiste zin.

   Wat betekent deze zin?

   Hij sprak luider, zodat iedereen achterin hem kon verstaan.

   1. AHij sprak luider omdat iedereen hem al verstond.
   2. BIedereen achterin sprak luider dan hij.
   3. CToch kon niemand achterin hem verstaan.
   4. DHet gevolg was dat iedereen achterin hem kon verstaan.
   Toon antwoord

   Antwoord: D Het gevolg was dat iedereen achterin hem kon verstaan.

   Zodat kondigt het gevolg aan.

6. 6Verander de zin.

   Maak er één zin van met om te.

   Wij bellen de apotheek. Wij willen de levering controleren.

   1. AWij bellen de apotheek om de levering controleren.
   2. BWij bellen de apotheek om te de levering controleren.
   3. CWij bellen de apotheek zodat de levering te controleren.
   4. DWij bellen de apotheek om de levering te controleren.
   Toon antwoord

   Antwoord: D Wij bellen de apotheek om de levering te controleren.

   Om … te, met te direct voor het werkwoord.

7. 7Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.

   Deze zin is fout. Kies de goede zin.

   Hij zet de bedhekken omhoog voor te voorkomen dat zij valt.

   1. AHij zet de bedhekken omhoog om voorkomen te dat zij valt.
   2. BHij zet de bedhekken omhoog om te voorkomen dat zij valt.
   3. CHij zet omhoog de bedhekken om te voorkomen dat zij valt.
   4. DHij zet de bedhekken omhoog voor voorkomen dat zij valt.
   Toon antwoord

   Antwoord: B Hij zet de bedhekken omhoog om te voorkomen dat zij valt.

   Het doel draagt om te, niet voor te.

8. 8Vul het gat in.

   Vul het goede verbindingswoord in.

   Alle stappen worden vastgelegd, _____ ook een invaller de procedure kan volgen.

   1. Aopdat
   2. Bnadat
   3. Comdat
   4. Ddoordat
   Toon antwoord

   Antwoord: A Alle stappen worden vastgelegd, opdat ook een invaller de procedure kan volgen.

   Opdat: het formele doel, met de zin erachter.

9. 9Kies de juiste zin.

   Wat betekent deze zin?

   De vergoeding is verhoogd, met als gevolg dat meer mantelzorgers een aanvraag doen.

   1. AOndanks de verhoging doet bijna niemand een aanvraag.
   2. BDoordat de vergoeding omhoogging, vragen meer mantelzorgers hem aan.
   3. CHet doel is dat minder mensen een aanvraag doen.
   4. DDe vergoeding is verhoogd omdat er meer aanvragen waren.
   Toon antwoord

   Antwoord: B Doordat de vergoeding omhoogging, vragen meer mantelzorgers hem aan.

   Met als gevolg dat: eerst de oorzaak, dan wat eruit volgde.

10. 10Vul het gat in.

    Vul het goede verbindingswoord in.

    Het protocol is aangepast _____ herhaling van het incident te voorkomen.

    1. Azodat
    2. Bom
    3. Cvoor
    4. Dopdat
    Toon antwoord

    Antwoord: B Het protocol is aangepast om herhaling van het incident te voorkomen.

    Om + te ook na een lijdende hoofdzin.