waarmee, waarover, waarvan: naar dingen verwijzen
De regel
Voor mensen zegt u met wie, over wie. Voor dingen plakt u waar aan het voorzetsel: het formulier waarmee u dit aanvraagt, de brief waarover ik belde, de regel waarvan ik uitging. Zo houdt u lange zinnen netjes bij elkaar in plaats van ze te knippen. In spreektaal mag waar los staan: de brief waar ik over belde. Beide zijn goed; in een formele brief staat de vaste vorm beter.
ding + WAAR + VOORZETSEL + onderwerp + … + WERKWOORD
Voorbeelden
Dit is het formulier waarmee u huurtoeslag aanvraagt.
met + waar → waarmee.
De brief waarover ik belde, is van 3 juni.
over + waar → waarover.
De regeling waarvan ik uitging, is veranderd.
van + waar → waarvan.
De collega met wie ik samenwerk, is er niet.
Een mens krijgt met wie, niet waarmee.
Veelgemaakte fouten
-
Fout: De collega waarmee ik samenwerk.
Goed: De collega met wie ik samenwerk.
Voor mensen gebruikt u wie.
-
Fout: De brief waarover ik belde is van 3 juni geweest.
Goed: De brief waarover ik belde, is van 3 juni.
De bijzin staat tussen komma's; de hoofdzin loopt daarna door.
Oefenvragen
Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.
-
1Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Dit is het formulier _____ u huurtoeslag aanvraagt.
- dat mee
- waarvan
- waarmee
- met wie
Toon antwoord
Antwoord: C Dit is het formulier waarmee u huurtoeslag aanvraagt.
met + waar → waarmee.
-
2Kies de juiste zin.
Kies de goede zin.
- De collega met wie ik samenwerk, is vandaag vrij.
- De collega waarvan ik samenwerk, is vandaag vrij.
- De collega waarmee ik samenwerk, is vandaag vrij.
- De collega die mee ik samenwerk, is vandaag vrij.
Toon antwoord
Antwoord: A De collega met wie ik samenwerk, is vandaag vrij.
Mensen krijgen met wie.
-
3Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
De brief _____ ik gisteren belde, is van 3 juni.
- waarover
- waarmee
- over wie
- waarin
Toon antwoord
Antwoord: A De brief waarover ik gisteren belde, is van 3 juni.
bellen over iets → waarover.
-
4Zet de woorden in de juiste volgorde.
Zet de woorden in de goede volgorde.
De regeling waarvan ik uitging is veranderd
Toon antwoord
Antwoord: De regeling waarvan ik uitging is veranderd
Bijzin met uitging achteraan, dan is veranderd.
-
5Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.
Deze zin is fout. Kies de goede zin.
Het gesprek waarin wij het over hadden, was gisteren.
- Het gesprek over wie wij het hadden, was gisteren.
- Het gesprek waarover wij het hadden, was gisteren.
- Het gesprek waarmee wij het hadden, was gisteren.
- Het gesprek waarvan wij het over hadden, was gisteren.
Toon antwoord
Antwoord: B Het gesprek waarover wij het hadden, was gisteren.
het over hebben → waarover, niet waarin.
-
6Kies de juiste zin.
Welke zin past in een formele brief?
- Ik verwijs naar de regeling waarmee mijn aanvraag op is gebaseerd.
- Ik verwijs naar de regeling waar mijn aanvraag op is gebaseerd.
- Ik verwijs naar de regeling die mijn aanvraag op is gebaseerd.
- Ik verwijs naar de regeling waarop mijn aanvraag is gebaseerd.
Toon antwoord
Antwoord: D Ik verwijs naar de regeling waarop mijn aanvraag is gebaseerd.
In formeel schrijven staat waar vast aan het voorzetsel.
-
7Verander de zin.
Maak er één zin van.
Ik heb een pasje. Daarmee kom ik het gebouw in.
- Ik heb een pasje waarmee kom ik het gebouw in.
- Ik heb een pasje met wie ik het gebouw in kom.
- Ik heb een pasje daarmee ik het gebouw in kom.
- Ik heb een pasje waarmee ik het gebouw in kom.
Toon antwoord
Antwoord: D Ik heb een pasje waarmee ik het gebouw in kom.
daarmee wordt waarmee in de bijzin.
-
8Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Dat is de map _____ alle bewijsstukken zitten.
- waarmee
- in wie
- waarover
- waarin
Toon antwoord
Antwoord: D Dat is de map waarin alle bewijsstukken zitten.
in + waar → waarin.
-
9Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Dit is het formulier _____ u de toeslag aanvraagt.
- waarvan
- met wie
- waarmee
- waarover
Toon antwoord
Antwoord: C Dit is het formulier waarmee u de toeslag aanvraagt.
Aanvragen met iets → waarmee.
-
10Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Dat is de brief _____ ik gisteren belde.
- waarvan
- waarmee
- waarover
- over wie
Toon antwoord
Antwoord: C Dat is de brief waarover ik gisteren belde.
Bellen over iets → waarover.
Oefen deze les in Zorg Space
In de app wordt elke regel interactief oefenen: directe correctie, herhaling op het moment dat je het bijna vergeet en voortgang die je van niveau tot niveau ziet — gratis.
Gratis beginnen