Naar de inhoud
Zorg Space Open de app

Nederlandse grammatica

Genuanceerd ontkennen: nauwelijks, niet langer, geenszins

B2 · Gevorderd Nee zeggen Vragen 10

De regel

B2-ontkenning kent gradaties. Nauwelijks is bijna niet: de wond geneest nauwelijks. Niet langer en niet meer sluiten iets af dat wél zo was: de behandeling is niet langer nodig. Allerminst en geenszins zijn het nadrukkelijke, formele volstrekt niet: dat is geenszins de bedoeling. Zonder te ontkent binnen één zin een tweede handeling: hij vertrok zonder de overdracht te lezen. En let op het bereik: niet iedereen is gebeld zegt iets heel anders dan iedereen is niet gebeld.

Patroon

NAUWELIJKS / NIET LANGER / GEENSZINS + … / ZONDER + TE + infinitief

Voorbeelden

  1. De cliënt reageert nauwelijks op aanspreken.

    Bijna niet.

  2. Het middel is niet langer nodig; de kuur is afgerond.

    Vroeger wel, nu afgesloten.

  3. Het is geenszins de bedoeling u te beperken in uw keuze.

    Formeel: volstrekt niet.

  4. Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.

    Tweede handeling ontkend met zonder te.

Veelgemaakte fouten

  • Fout: Iedereen is niet op tijd geïnformeerd.

    Goed: Niet iedereen is op tijd geïnformeerd.

    Ontken het deel dat u bedoelt: niet iedereen.

  • Fout: De behandeling is niet meer langer nodig.

    Goed: De behandeling is niet langer nodig.

    Niet meer of niet langer — niet allebei.

Oefenvragen

Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.

  1. 1Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    De cliënt reageert _____ op aanspreken; wij houden haar extra in de gaten.

    1. nauwelijks
    2. nooit niet
    3. geen
    4. niets
    Toon antwoord

    Antwoord: A De cliënt reageert nauwelijks op aanspreken; wij houden haar extra in de gaten.

    Nauwelijks: bijna niet, maar niet nul.

  2. 2Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    De behandeling is _____ langer nodig; de kuur is afgerond.

    1. niet
    2. geen
    3. niets
    4. nooit
    Toon antwoord

    Antwoord: A De behandeling is niet langer nodig; de kuur is afgerond.

    Niet langer sluit af wat wél zo was.

  3. 3Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Het is _____ de bedoeling u te beperken in uw keuze.

    1. niets
    2. geen
    3. nergens
    4. geenszins
    Toon antwoord

    Antwoord: D Het is geenszins de bedoeling u te beperken in uw keuze.

    Geenszins: het formele volstrekt niet.

  4. 4Kies de juiste zin.

    Welke zin betekent hetzelfde?

    Hij las de voorwaarden niet en tekende het formulier.

    1. Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden lezen.
    2. Hij tekende het formulier zonder te de voorwaarden lezen.
    3. Hij tekende zonder het formulier de voorwaarden te lezen.
    4. Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.
    Toon antwoord

    Antwoord: D Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.

    Zonder + te ontkent de tweede handeling binnen één zin.

  5. 5Kies de juiste zin.

    Wat betekent deze zin?

    Niet iedereen is op tijd geïnformeerd.

    1. Niemand kreeg het bericht op tijd.
    2. Iedereen kreeg het bericht op tijd.
    3. Niemand is geïnformeerd.
    4. Sommigen kregen het bericht te laat.
    Toon antwoord

    Antwoord: D Sommigen kregen het bericht te laat.

    Niet ontkent alleen iedereen: een deel wél, een deel niet.

  6. 6Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.

    Deze zin is fout. Kies de goede zin.

    De behandeling is niet meer langer nodig.

    1. De behandeling niet is langer nodig.
    2. De behandeling is niet meer langer niet nodig.
    3. De behandeling is niet langer nodig.
    4. De behandeling is langer niet meer nodig.
    Toon antwoord

    Antwoord: C De behandeling is niet langer nodig.

    Niet meer óf niet langer — nooit allebei.

  7. 7Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Wij zijn het _____ eens met de voorgestelde bezuiniging.

    1. nergens
    2. geen
    3. niets
    4. allerminst
    Toon antwoord

    Antwoord: D Wij zijn het allerminst eens met de voorgestelde bezuiniging.

    Allerminst: nadrukkelijk volstrekt niet.

  8. 8Kies de juiste zin.

    Wat betekent deze zin?

    De wond geneest nauwelijks.

    1. De wond is bijna genezen.
    2. De wond geneest snel.
    3. De wond geneest bijna niet.
    4. De wond is helemaal genezen.
    Toon antwoord

    Antwoord: C De wond geneest bijna niet.

    Nauwelijks kijkt naar het tekort, bijna naar het einde.

  9. 9Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Hij vertrok _____ afscheid te nemen van het team.

    1. zonder te
    2. niet
    3. geen
    4. zonder
    Toon antwoord

    Antwoord: D Hij vertrok zonder afscheid te nemen van het team.

    Zonder … te nemen: het te staat al verderop.

  10. 10Kies de juiste zin.

    Welke zin betekent hetzelfde?

    Vroeger rookte hij, maar nu niet meer.

    1. Hij rookt nog nauwelijks.
    2. Hij rookt niet langer.
    3. Hij rookt geenszins minder.
    4. Hij heeft nooit gerookt.
    Toon antwoord

    Antwoord: B Hij rookt niet langer.

    Niet langer = gestopt; nauwelijks zou nog een restje laten.

Oefen deze les in Zorg Space

In de app wordt elke regel interactief oefenen: directe correctie, herhaling op het moment dat je het bijna vergeet en voortgang die je van niveau tot niveau ziet — gratis.

Gratis beginnen