Genuanceerd ontkennen: nauwelijks, niet langer, geenszins
De regel
B2-ontkenning kent gradaties. Nauwelijks is bijna niet: de wond geneest nauwelijks. Niet langer en niet meer sluiten iets af dat wél zo was: de behandeling is niet langer nodig. Allerminst en geenszins zijn het nadrukkelijke, formele volstrekt niet: dat is geenszins de bedoeling. Zonder te ontkent binnen één zin een tweede handeling: hij vertrok zonder de overdracht te lezen. En let op het bereik: niet iedereen is gebeld zegt iets heel anders dan iedereen is niet gebeld.
NAUWELIJKS / NIET LANGER / GEENSZINS + … / ZONDER + TE + infinitief
Voorbeelden
De cliënt reageert nauwelijks op aanspreken.
Bijna niet.
Het middel is niet langer nodig; de kuur is afgerond.
Vroeger wel, nu afgesloten.
Het is geenszins de bedoeling u te beperken in uw keuze.
Formeel: volstrekt niet.
Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.
Tweede handeling ontkend met zonder te.
Veelgemaakte fouten
-
Fout: Iedereen is niet op tijd geïnformeerd.
Goed: Niet iedereen is op tijd geïnformeerd.
Ontken het deel dat u bedoelt: niet iedereen.
-
Fout: De behandeling is niet meer langer nodig.
Goed: De behandeling is niet langer nodig.
Niet meer of niet langer — niet allebei.
Oefenvragen
Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.
-
1Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
De cliënt reageert _____ op aanspreken; wij houden haar extra in de gaten.
- nauwelijks
- nooit niet
- geen
- niets
Toon antwoord
Antwoord: A De cliënt reageert nauwelijks op aanspreken; wij houden haar extra in de gaten.
Nauwelijks: bijna niet, maar niet nul.
-
2Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
De behandeling is _____ langer nodig; de kuur is afgerond.
- niet
- geen
- niets
- nooit
Toon antwoord
Antwoord: A De behandeling is niet langer nodig; de kuur is afgerond.
Niet langer sluit af wat wél zo was.
-
3Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Het is _____ de bedoeling u te beperken in uw keuze.
- niets
- geen
- nergens
- geenszins
Toon antwoord
Antwoord: D Het is geenszins de bedoeling u te beperken in uw keuze.
Geenszins: het formele volstrekt niet.
-
4Kies de juiste zin.
Welke zin betekent hetzelfde?
Hij las de voorwaarden niet en tekende het formulier.
- Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden lezen.
- Hij tekende het formulier zonder te de voorwaarden lezen.
- Hij tekende zonder het formulier de voorwaarden te lezen.
- Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.
Toon antwoord
Antwoord: D Hij tekende het formulier zonder de voorwaarden te lezen.
Zonder + te ontkent de tweede handeling binnen één zin.
-
5Kies de juiste zin.
Wat betekent deze zin?
Niet iedereen is op tijd geïnformeerd.
- Niemand kreeg het bericht op tijd.
- Iedereen kreeg het bericht op tijd.
- Niemand is geïnformeerd.
- Sommigen kregen het bericht te laat.
Toon antwoord
Antwoord: D Sommigen kregen het bericht te laat.
Niet ontkent alleen iedereen: een deel wél, een deel niet.
-
6Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.
Deze zin is fout. Kies de goede zin.
De behandeling is niet meer langer nodig.
- De behandeling niet is langer nodig.
- De behandeling is niet meer langer niet nodig.
- De behandeling is niet langer nodig.
- De behandeling is langer niet meer nodig.
Toon antwoord
Antwoord: C De behandeling is niet langer nodig.
Niet meer óf niet langer — nooit allebei.
-
7Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Wij zijn het _____ eens met de voorgestelde bezuiniging.
- nergens
- geen
- niets
- allerminst
Toon antwoord
Antwoord: D Wij zijn het allerminst eens met de voorgestelde bezuiniging.
Allerminst: nadrukkelijk volstrekt niet.
-
8Kies de juiste zin.
Wat betekent deze zin?
De wond geneest nauwelijks.
- De wond is bijna genezen.
- De wond geneest snel.
- De wond geneest bijna niet.
- De wond is helemaal genezen.
Toon antwoord
Antwoord: C De wond geneest bijna niet.
Nauwelijks kijkt naar het tekort, bijna naar het einde.
-
9Vul het gat in.
Vul het goede woord in.
Hij vertrok _____ afscheid te nemen van het team.
- zonder te
- niet
- geen
- zonder
Toon antwoord
Antwoord: D Hij vertrok zonder afscheid te nemen van het team.
Zonder … te nemen: het te staat al verderop.
-
10Kies de juiste zin.
Welke zin betekent hetzelfde?
Vroeger rookte hij, maar nu niet meer.
- Hij rookt nog nauwelijks.
- Hij rookt niet langer.
- Hij rookt geenszins minder.
- Hij heeft nooit gerookt.
Toon antwoord
Antwoord: B Hij rookt niet langer.
Niet langer = gestopt; nauwelijks zou nog een restje laten.
Oefen deze les in Zorg Space
In de app wordt elke regel interactief oefenen: directe correctie, herhaling op het moment dat je het bijna vergeet en voortgang die je van niveau tot niveau ziet — gratis.
Gratis beginnen