Naar de inhoud
Zorg Space Open de app

Nederlandse grammatica

Deelwoorden als bepaling: de gestelde eisen

B2 · Gevorderd Werkwoorden en tijd Vragen 10

De regel

Formeel Nederlands vouwt een hele bijzin in één woord voor het zelfstandig naamwoord. De eisen die gesteld zijn worden de gestelde eisen; gegevens die ontbreken worden de ontbrekende gegevens. Het voltooid deelwoord krijgt een -e en betekent iets passiefs of afgeronds; het tegenwoordig deelwoord op -end(e) betekent iets dat zelf bezig is. Met te + infinitief zegt u wat nog moet: de te nemen maatregelen. Wie dit leest als ingeklapte bijzinnen, leest een beschikking twee keer zo snel.

Patroon

de/het + (TE) + DEELWOORD(-e) + zelfstandig naamwoord

Voorbeelden

  1. De gestelde termijn is inmiddels verstreken.

    = de termijn die gesteld is.

  2. De behandelend arts beslist over de te volgen aanpak.

    Bezig: behandelend; nog te doen: te volgen.

  3. Ontbrekende stukken kunt u binnen twee weken nazenden.

    Tegenwoordig deelwoord als bepaling.

  4. De in het rapport genoemde maatregelen zijn nog niet uitgevoerd.

    De bepaling kan zelf een bepaling dragen.

Veelgemaakte fouten

  • Fout: de eisen gestelde

    Goed: de gestelde eisen

    Het deelwoord staat vóór het naamwoord.

  • Fout: de nemen te maatregelen

    Goed: de te nemen maatregelen

    Te staat direct voor de infinitief.

Oefenvragen

Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.

  1. 1Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    De door de specialist _____ medicatie staat op de actuele lijst.

    1. voorgeschreven
    2. voorschrijvende
    3. geschreven voor
    4. voorschreven
    Toon antwoord

    Antwoord: A De door de specialist voorgeschreven medicatie staat op de actuele lijst.

    De medicatie ondergaat het voorschrijven: voltooid deelwoord.

  2. 2Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    Het vorige week _____ rooster geldt vanaf maandag.

    1. gewijzigde
    2. wijzigende
    3. gewijzigd
    4. gewijzigend
    Toon antwoord

    Antwoord: A Het vorige week gewijzigde rooster geldt vanaf maandag.

    Na het + bepaald: deelwoord met -e, gewijzigde.

  3. 3Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    De nog altijd _____ kosten van medicijnen baren het bestuur zorgen.

    1. gestijgde
    2. gestegen
    3. stijgen
    4. stijgende
    Toon antwoord

    Antwoord: D De nog altijd stijgende kosten van medicijnen baren het bestuur zorgen.

    Nog altijd = het duurt voort: tegenwoordig deelwoord.

  4. 4Kies de juiste zin.

    Kies de goede zin.

    1. De in 2020 ingevoerde regeling wordt dit jaar geëvalueerd.
    2. De in 2020 invoeren regeling wordt dit jaar geëvalueerd.
    3. De ingevoerde in 2020 regeling wordt dit jaar geëvalueerd.
    4. De regeling ingevoerde in 2020 wordt dit jaar geëvalueerd.
    Toon antwoord

    Antwoord: A De in 2020 ingevoerde regeling wordt dit jaar geëvalueerd.

    De hele bepaling staat vóór het deelwoord: de in 2020 ingevoerde regeling.

  5. 5Kies de juiste zin.

    Welke zin betekent hetzelfde?

    De medicatie die door de huisarts is aangepast, werkt beter.

    1. De aangepaste door de huisarts medicatie werkt beter.
    2. De door de huisarts aanpassende medicatie werkt beter.
    3. De huisarts die de medicatie aanpaste, werkt beter.
    4. De door de huisarts aangepaste medicatie werkt beter.
    Toon antwoord

    Antwoord: D De door de huisarts aangepaste medicatie werkt beter.

    De bijzin krimpt tot een bepaling vóór het naamwoord.

  6. 6Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    Alle bij het project _____ medewerkers krijgen een uitnodiging.

    1. betrekkende
    2. betreffende
    3. betrokkene
    4. betrokken
    Toon antwoord

    Antwoord: D Alle bij het project betrokken medewerkers krijgen een uitnodiging.

    Betrokken bij: het voltooid deelwoord als bepaling.

  7. 7Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.

    Deze zin is fout. Kies de goede zin.

    Wij bespreken de gemaakte door het team afspraken.

    1. Wij bespreken de door het team maken afspraken.
    2. Wij bespreken de door het team gemaakte afspraken.
    3. Wij bespreken de het team door gemaakte afspraken.
    4. Wij bespreken door de het team gemaakte afspraken.
    Toon antwoord

    Antwoord: B Wij bespreken de door het team gemaakte afspraken.

    Door het team hoort vóór gemaakte, niet erachter.

  8. 8Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    De steeds _____ vraag naar thuiszorg is landelijk zichtbaar.

    1. groeiende
    2. gegroeid
    3. groeien
    4. gegroeide
    Toon antwoord

    Antwoord: A De steeds groeiende vraag naar thuiszorg is landelijk zichtbaar.

    Steeds + groei die doorgaat: groeiende.

  9. 9Kies de juiste zin.

    Wat betekent deze zin?

    De gevallen cliënt is direct nagekeken.

    1. De cliënt viel terwijl hij werd nagekeken.
    2. De cliënt die was gevallen, is nagekeken.
    3. De cliënt gaat waarschijnlijk vallen.
    4. De cliënt heeft iemand anders zien vallen.
    Toon antwoord

    Antwoord: B De cliënt die was gevallen, is nagekeken.

    Gevallen vat een hele bijzin samen: die gevallen was.

  10. 10Vul het gat in.

    Vul de goede vorm in.

    Het _____ bedrag wordt binnen dertig dagen teruggestort.

    1. toezeggende
    2. toegezegde
    3. toegezegd
    4. toegezegte
    Toon antwoord

    Antwoord: B Het toegezegde bedrag wordt binnen dertig dagen teruggestort.

    Toezeggen → toegezegd, met -e na het bepaald lidwoord.

Oefen deze les in Zorg Space

In de app wordt elke regel interactief oefenen: directe correctie, herhaling op het moment dat je het bijna vergeet en voortgang die je van niveau tot niveau ziet — gratis.

Gratis beginnen