Naar de inhoud
Zorg Space Open de app

Nederlandse grammatica

De irrealis: als het anders was gelopen

B2 · Gevorderd Werkwoorden en tijd Vragen 10

De regel

Voor iets dat niet zo is of niet zo gelopen is, zet u de tijd één stap terug. Nu: als ik meer tijd had, kwam ik langs — u hebt die tijd niet. Verleden: als u eerder had gebeld, was de wond niet ontstoken — u belde niet eerder. In de hoofdzin staat dan was of had, vaak met dan. Dit is de vorm van de evaluatie en de klacht: wat er gebeurd zou zijn als iemand anders had gehandeld.

Patroon

ALS + onderwerp + … + HAD/WAS + DEELWOORD , (dan) HAD/WAS + …

Voorbeelden

  1. Als de melding eerder was gedaan, had de arts nog kunnen ingrijpen.

    Niet gebeurd: had kunnen ingrijpen.

  2. Als ik het had geweten, was ik niet akkoord gegaan.

    Beide zinsdelen één stap terug.

  3. Zonder uw snelle reactie was het veel erger geworden.

    Irrealis zonder als: zonder + naamwoord.

  4. Was de uitslag eerder gekomen, dan hadden wij anders gepland.

    Zonder als: werkwoord vooraan.

Veelgemaakte fouten

  • Fout: Als u eerder belde, was de wond niet ontstoken.

    Goed: Als u eerder had gebeld, was de wond niet ontstoken.

    Verleden irrealis vraagt had + deelwoord in de als-zin.

  • Fout: Als het gisteren zou geregend hebben, waren we thuisgebleven.

    Goed: Als het gisteren had geregend, waren we thuisgebleven.

    In de als-zin liever had/was dan zou.

Oefenvragen

Probeer elke vraag eerst zelf en open dan „Toon antwoord” voor de oplossing en de reden.

  1. 1Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Als ik jou _____, zou ik de klacht schriftelijk indienen.

    1. werd
    2. zou
    3. ben
    4. was
    Toon antwoord

    Antwoord: D Als ik jou was, zou ik de klacht schriftelijk indienen.

    Als ik jou was: de verleden tijd draagt het onwerkelijke.

  2. 2Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Als de wond eerder _____ verzorgd, was er geen infectie ontstaan.

    1. is
    2. had
    3. heeft
    4. was
    Toon antwoord

    Antwoord: D Als de wond eerder was verzorgd, was er geen infectie ontstaan.

    Lijdend plusquamperfectum: was verzorgd.

  3. 3Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Als wij dat geweten _____, hadden wij eerder ingegrepen.

    1. hadden
    2. waren
    3. hebben
    4. zouden
    Toon antwoord

    Antwoord: A Als wij dat geweten hadden, hadden wij eerder ingegrepen.

    Weten neemt hebben: als wij dat geweten hadden.

  4. 4Kies de juiste zin.

    Kies de goede zin.

    1. Als het alarm gewerkt had, was de brand eerder ontdekt worden.
    2. Als het alarm had gewerkt, de brand was eerder ontdekt.
    3. Als het alarm zou had gewerkt, was de brand eerder ontdekt.
    4. Als het alarm had gewerkt, was de brand eerder ontdekt.
    Toon antwoord

    Antwoord: D Als het alarm had gewerkt, was de brand eerder ontdekt.

    Na de als-bijzin volgt direct het werkwoord van de hoofdzin.

  5. 5Verander de zin.

    Maak er een irrealis van met als.

    Hij heeft niet gebeld, dus wij wisten van niets.

    1. Als hij had gebeld, hadden wij het geweten.
    2. Als hij had gebeld, wij hadden het geweten.
    3. Als hij heeft gebeld, hadden wij het geweten.
    4. Als hij belde had, hadden wij het geweten.
    Toon antwoord

    Antwoord: A Als hij had gebeld, hadden wij het geweten.

    Beide kanten in het plusquamperfectum: had gebeld, hadden geweten.

  6. 6Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Als de subsidie doorging, _____ wij twee extra collega’s kunnen aannemen.

    1. heeft
    2. zullen
    3. zou
    4. zouden
    Toon antwoord

    Antwoord: D Als de subsidie doorging, zouden wij twee extra collega’s kunnen aannemen.

    Wij → zouden; zullen hoort bij een echte toekomst.

  7. 7Kies de juiste zin.

    Welke zin betekent hetzelfde?

    Ik heb geen tijd, dus ik kom niet naar de bijeenkomst.

    1. Als ik tijd zou, kwam ik wel naar de bijeenkomst.
    2. Als ik tijd had, zou ik wel naar de bijeenkomst komen.
    3. Als ik tijd heb, kwam ik wel naar de bijeenkomst.
    4. Als ik tijd had, ik zou wel naar de bijeenkomst komen.
    Toon antwoord

    Antwoord: B Als ik tijd had, zou ik wel naar de bijeenkomst komen.

    Onwerkelijk nu: als + had, dan zou + komen.

  8. 8Deze zin klopt niet. Kies de verbetering.

    Deze zin is fout. Kies de goede zin.

    Als ik jou ben, zou ik vandaag nog een afspraak maken.

    1. Als ik jou zou, was ik vandaag nog een afspraak maken.
    2. Als ik jou was, zou ik vandaag nog een afspraak maken.
    3. Als jou ik was, zou ik vandaag nog een afspraak maken.
    4. Als ik jou was, ik zou vandaag nog een afspraak maken.
    Toon antwoord

    Antwoord: B Als ik jou was, zou ik vandaag nog een afspraak maken.

    Ben is echt; het advies vraagt was.

  9. 9Vul het gat in.

    Vul het goede woord in.

    Zonder uw hulp _____ het project destijds mislukt zijn.

    1. zou
    2. is
    3. had
    4. was
    Toon antwoord

    Antwoord: A Zonder uw hulp zou het project destijds mislukt zijn.

    Zonder uw hulp = als u niet had geholpen: zou + mislukt zijn.

  10. 10Zet de woorden in de juiste volgorde.

    Zet de woorden in de goede volgorde.

    Dan was ik direct naar de spoedpost gegaan

    Toon antwoord

    Antwoord: Dan was ik direct naar de spoedpost gegaan

    Dan vooraan, was op plaats twee, gegaan achteraan.

Oefen deze les in Zorg Space

In de app wordt elke regel interactief oefenen: directe correctie, herhaling op het moment dat je het bijna vergeet en voortgang die je van niveau tot niveau ziet — gratis.

Gratis beginnen

Meer in «Werkwoorden en tijd»